Nhận Biết và Can Thiệp Rối Loạn Xử Lý Giác Quan (SPD) Cho Trẻ Trong Trường Mầm Non

Biểu hiện trái ngược nhau nhưng đều xuất phát từ sự rối loạn điều hòa thần kinh:

• Nhóm tăng cảm giác (Sensory Avoider - Quá tải giác quan): Sợ hãi tột độ khi tay dính đất bùn, màu vẽ; không chịu mặc quần áo có mác vải hoặc vải len ráp; bịt tai khóc thét khi nghe tiếng máy hút bụi, tiếng trống trường; từ chối thử các món ăn có kết cấu lạ.
• Nhóm giảm cảm giác (Sensory Seeker - Đói giác quan): Liên tục chạy nhảy va đập cơ thể vào tường, nhảy từ trên bàn xuống sàn để tìm kiếm cảm giác đè nén cơ bắp; thích cọ xát, cắn đồ chơi, thường xuyên sờ chạm vào mọi vật và quay cuồng không biết chóng mặt.
• Hệ quả hành vi: Trẻ tăng cảm dễ bùng nổ cơn giận dữ (Meltdown) khi môi trường quá ồn ào; trẻ giảm cảm dễ bị hiểu lầm là tăng động, nghịch ngợm hoặc hung hăng.

Kế hoạch bổ sung các hoạt động giác quan có chủ đích giúp cân bằng hệ thần kinh:

• Bài tập sức nặng cho nhóm giảm cảm (Heavy Work): Đẩy thùng đồ chơi nặng, bò gấu, kéo dây thừng, mang ba lô có trọng lượng nhẹ (5% trọng lượng cơ thể) giúp kích hoạt thụ thể cơ bắp mang lại sự bình an nội tại.
• Giải mẫn cảm xúc giác từng bước cho nhóm tăng cảm: Cho trẻ làm quen với cát khô, hạt đậu trước khi chuyển sang cát ướt, bột mì dẻo; dùng cọ lông mềm vuốt nhẹ mu bàn tay trẻ để giảm kích ứng.
• Góc xoa dịu giác quan (Sensory Calming Pod): Bố trí một căn lều vải nhỏ, đèn đom đóm vàng êm dịu, tai nghe chống ồn (Noise-canceling headphones), chăn trọng lực và gối ôm mềm mại cho trẻ trú ẩn khi bị quá tải.

Giải pháp công nghệ hỗ trợ kiểm soát môi trường giác quan lớp học thông minh:

• Tự động điều hòa âm lượng phòng học: Hệ thống mic trên Smart TV giám sát mức decibel tiếng ồn của lớp; khi tiếng ồn vượt quá 65dB, màn hình tự động hiển thị biểu tượng 'Suỵt, lớp mình nói khẽ thôi nhé' kèm âm thanh chuông gió êm dịu.
• Chế độ hiển thị Low-Lumen thân thiện với mắt: Smart TV tự động điều chỉnh độ sáng và nhiệt độ màu theo thời tiết bên ngoài, loại bỏ hoàn toàn ánh sáng xanh gây mỏi mắt cho trẻ nhạy cảm thị giác.
• Nhật ký theo dõi yếu tố kích hoạt giác quan (Sensory Trigger Log): Giáo viên dễ dàng ghi chú các tác nhân gây kích ứng của từng bé trên ứng dụng EYC, giúp đội ngũ giáo viên thay ca luôn nắm rõ để phòng ngừa.