Quy Trình Sàng Lọc Sớm Rối Loạn Phổ Tự Kỷ Bằng Bảng Kiểm M-CHAT và ASQ Trong Trường Mầm Non

Những biểu hiện khiếm khuyết trong tương tác xã hội cần đặc biệt lưu tâm:

• Giao tiếp mắt nghèo nàn và không đáp ứng khi được gọi tên: Trẻ không quay đầu nhìn khi người lớn gọi tên dù thính lực hoàn toàn bình thường; ít hoặc không duy trì giao tiếp mắt khi tương tác.
• Thiếu chú ý chung (Joint Attention): Không biết dùng ngón tay trỏ để chỉ vào đồ vật mình thích hoặc chỉ để chia sẻ sự hào hứng với cô giáo; không nhìn theo hướng ngón tay chỉ của người lớn.
• Hành vi định hình lặp đi lặp lại và nhạy cảm giác quan: Xoay tròn bánh xe đồ chơi hàng giờ, xếp đồ chơi thành hàng dài ngay ngắn, vỗ tay hoặc đi nhón gót liên tục; sợ hãi tột độ với tiếng ồn máy xay sinh tố.

Bộ công cụ sàng lọc khoa học được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo:

• Bảng kiểm M-CHAT-R/F (Modified Checklist for Autism in Toddlers): Gồm 20 câu hỏi có/không về hành vi của trẻ ở độ tuổi 16-30 tháng; xác định mức nguy cơ thấp (0-2 điểm), nguy cơ trung bình (3-7 điểm) và nguy cơ cao (8-20 điểm).
• Bảng câu hỏi độ tuổi và giai đoạn ASQ-3: Đánh giá toàn diện 5 lĩnh vực phát triển: Giao tiếp, Vận động thô, Vận động tinh, Giải quyết vấn đề và Cá nhân - Xã hội, giúp phát hiện chậm phát triển tổng quát.
• Quy trình tham vấn tế nhị với phụ huynh: Giáo viên chọn thời gian riêng tư, trình bày khách quan các mẩu quan sát thực tế kèm bảng kiểm, đồng cảm và hướng dẫn phụ huynh đưa trẻ đến bệnh viện nhi đồng chuyên khoa khám chuyên sâu.

Early Years Circle số hóa toàn bộ quy trình sàng lọc và bảo mật dữ liệu y tế nhạy cảm:

• Bảng kiểm M-CHAT và ASQ điện tử tích hợp: Phụ huynh và giáo viên có thể hoàn thành bảng kiểm sàng lọc trực tuyến trên ứng dụng EYC; hệ thống tự động tính điểm và phân loại mức nguy cơ trong 5 giây.
• Giới hạn truy cập dữ liệu sàng lọc: Nhà trường cần xác định rõ người được xem hồ sơ, lưu dấu thay đổi và bảo vệ dữ liệu theo Luật 91/2025/QH15 cùng Nghị định 356/2025/NĐ-CP.
• Kế hoạch giáo dục cá nhân hóa (IEP) số hóa: Đối với trẻ đang can thiệp hòa nhập, giáo viên dễ dàng theo dõi mục tiêu hành vi hàng ngày và phối hợp nhịp nhàng với chuyên viên can thiệp bên ngoài.